• 1
  • 2
  • 3
  • 4
piątek, 18 listopad 2016 09:39

„Czerwony Hrabia” Wyróżniony

Napisane przez  AM

Reformator społeczny, pionier przemysłu na ziemiach polskich, twórca Rzeczpospolitej Sztabińskiej - tak pokrótce można scharakteryzować hrabiego Karola Brzostowskiego. Warto przypomnieć tę wybitną postać i jej nieocenione zasługi dla mechanizacji i rozwoju polskiej wsi w pierwszej połowie XIX wieku.

Jego wynalazki i pomysły były nowatorskimi rozwiązaniami na skalę europejską. Wśród nich wymienić możemy specjalne urządzenia do wyrobu masła i chleba, kopaczki elewatorowe, dojarki i inne nowoczesne narzędzia rolnicze produkowane na szeroką skalę. Jako właściciel dóbr sztabińskich Karol Brzostowski uczynił swoje włości ważnym ośrodkiem przemysłowym. W jego dobrach działała huta żelaza, huta szkła, odlewnia żeliwa, tartak, stolarnia, młockarnia, wytwórnia wódek gatunkowych oraz gorzelnia.

Właściciel dóbr sztabińskich kładł jednak nacisk nie tylko na postęp techniczny. Zasłynął także z licznych reform społecznych, które miały na celu utrzymanie porządku i zapewnienie godnego życia mieszkańcom wsi. Wprowadził w swoim majątku m. in. surowy zakaz przeklinania i nadużywania alkoholu. Ubogim osobom niezdolnym do pracy na własne utrzymanie przyznał miesięczne zasiłki, a robotnikom i oficjalistom pierwsze w kraju emerytury. Chłopom folwarcznym i ich rodzinom zapewnił bezpłatną opiekę lekarską i szkolnictwo finansowane ze środków gminnych, dzięki czemu większość mieszkańców umiała czytać i pisać. Co niezwykłe nawet dzisiaj, urzędnicy mieli nakaz płacenia odszkodowania za marnotrawienie czasu rolnikom. Na jego ziemiach działały pierwsze w historii polskiej wsi kasy oszczędnościowo-pożyczkowe oraz hurtownie sklepowe z hurtowymi cenami zakupu. W jego prospołecznej postawie dopatrywano się prekursorstwa socjalizmu, stąd też otrzymał przydomek „Czerwonego Hrabiego”.

Niestety po śmierci Karola Brzostowskiego nikt nie podjął się kontynuacji jego wielkiego dzieła. Do dziś zachowały się jednak pamiątkowe odlewy pochodzące z tamtego okresu. Liczą już ponad 150 lat i wciąż zachwycają swoją trwałością i funkcjonalnością. Na cmentarzach w Krasnymborze, Sztabinie, Augustowie, Karpowiczach, Dolistowie czy Goniądzu możemy podziwiać krzyże, płyty nagrobne i inne elementy odlewane w hucie Brzostowskiego. Z tej huty pochodzi również zegar słoneczny będący ozdobą suwalskiego parku miejskiego. Odlewy żeliwne z huty są elementem śluz Kanału Augustowskiego, gdzie mimo upływu lat wciąż pełnią swoją rolę.

Źródło: Ewa Bartkowiak „Magazyn Lato”

Dodaj komentarz

Jeżeli dodajesz komentarz jako "gość", pamiętaj że przed publikacją musimy go zatwierdzić (co może trochę potrwać).

Nie chcesz czekać na zatwierdzenie komentarza? Zaloguj się, wtedy komentarze będą publikowane automatycznie od razu po ich dodaniu przez Ciebie.


Kod antyspamowy
Odśwież

^ REKLAMA ^

Publikacje wg daty:

« Czerwiec 2017 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    
Zajazd WIWA
Zajazd WIWA - Praca
Inter Meble
^ REKLAMA ^
Euro Windows
Esotiq
KA-MIX
Pawłowski
^ REKLAMA ^