• 1
  • 2
  • 3
czwartek, 31 październik 2019 10:05

Zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazł szczątki mogące należeć do ofiary Obławy Augustowskiej

Napisała
Zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazł szczątki mogące należeć do ofiary Obławy Augustowskiej Paweł Nowik (OBPiI IPN).

W pobliżu wsi Osowy Grąd (pow. augustowski) zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazł szczątki, co do których zachodzi podejrzenie, iż należą do ppor. Wacława Sobolewskiego, ps. „Sęk” – ofiary Obławy Augustowskiej.

 

Jeśli badania genetyczne potwierdzą tożsamość odnalezionej osoby, będzie to bardzo ważny krok na drodze do przywracania pamięci o ofiarach zbrodni z lipca 1945 roku.
W wyniku kwerendy archiwalnej i rozmów z mieszkańcami regionu pracownik BPiI w Białymstoku ustalił, iż w pobliżu miejscowości Osowy Grąd mogą znajdować się szczątki jednej z ofiar tzw. Obławy Augustowskiej – ppor. Wacława Sobolewskiego, ps. „Sęk”. To przypuszczenie potwierdzają zarówno wspomnienia spisane przez Tadeusza Sobolewskiego (brata „Sęka”) już w 1987 roku, ale – przede wszystkim – relacje przekazane przez żyjącego świadka zabójstwa Sobolewskiego, z którym pracownik BPiI rozmawiał wiosną br.

W związku z wynikami kwerendy, w dniach 28–30 października 2019 roku archeolodzy z Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN przeprowadzili prace poszukiwawcze w miejscu domniemanego pochówku ofiary. Ze wspomnień naocznego świadka wynika, iż ofiara została zamordowana przy próbie ucieczki z sowieckiego konwoju, który prowadził go do pobliskiego Augustowa. Ciało zastrzelonego „Sęka” miało zostać przewiezione w pobliże ówczesnych poniemieckich okopów i tam zakopane. Wiedza o miejscu pochówku była względnie powszechna. Potwierdzają to słowa jednego z rolników, który rok po śmierci „Sęka”, zapytany o miejsce pogrzebania zwłok, odpowiedział: „To tam, gdzie żyto rośnie bujniej…” (rozmowa opisywana w publikacji Jerzego Zdzisława Sobolewskiego „Życie i przygody w PRL”, Warszawa 2015).

Okoliczność śmierci Wacława Sobolewskiego opisuje dość dokładnie Tadeusz Sobolewski, brat zamordowanego w maszynopisie „Życie w niewoli. Wspomnienia z lat 1939–1987” (Augustów 1987):

„Po kilkunastu dniach „Sęka” zabrało dwóch bojców i poprowadziło do Augustowa, odległego o około 12 km. W miejscowości Osowy Grąd, jeden z bojców wszedł do pobliskiego domu, gdzie był zainstalowany wojskowy telefon. „Sęk” pozostał z jednym tylko bojcem. Mając ręce skute do przodu – grzmotnął kajdankami w łeb bolszewika. Ten wywrócił się zamroczony, a „Sęk” zaczął uciekać w kierunku pobliskiego lasu. Ucieczka nie rokowała wielkich nadziei, był przecież skuty, a ponadto w czasie badań mocno pobity. Stąd też bieg jego nie był szybki. Drugi bojec wybiegł z mieszkania i widząc, co się dzieje, puścił serię z automatu w kierunku uciekającego. Niestety, była celna – „Sęk” upadł. Ogłuszony bojec odzyskał przytomność i obaj mordercy podeszli do leżącego. Widząc, że jeszcze żyje – jeden z nich oddał serię z automatu wzdłuż ciała (…). Ciało załadowali na chłopską furmankę i zawieźli do znajdujących się w pobliżu okopów po artylerii niemieckiej i tam zakopali”.

sierż. zaw./ppor cz.w. Sobolewski Wacław ps. „Sęk”, „Skała” – urodził się 12 sierpnia 1916 we wsi Topiłówka gm. Dowspuda pow. Augustów. W wieku 16 lat został przyjęty do Podoficerskiej Szkoły Piechoty dla Małoletnich w Śremie. Po jej ukończeniu w 1935, został skierowany do 78 pp. w Baranowiczach. Podczas wojny obronnej 1939 walczył pod Mławą, a następnie w obronie Warszawy. Po kapitulacji miasta dostał się do niewoli, z której zbiegł. W 1940 w wyniku zdrady został zatrzymany przez NKWD i umieszczony w augustowskim areszcie, a następnie w więzieniu w Grodnie, skąd wyszedł w czerwcu 1941. 7 sierpnia 1941 został zaprzysiężony przez Piotra Milanowskiego ps. „Ćma” do konspiracji. W czerwcu 1942 zagrożony aresztowaniem zbiegł do lasu, gdzie zorganizował oddział partyzancki. Po zakończeniu akcji „Burza” (1945) zamieszkał razem z narzeczoną we wsi Kamienna Nowa (pow. sokólski). W 1945 roku ok. 30-osobowy oddział pod dowództwem „Skały” dokonał szeregu akcji zbrojnych skierowanych przeciwko przedstawicielom władzy ludowej, posterunkom MO i UB, a także transportom. Podczas tzw. Obławy Augustowskiej został zatrzymany przez Sowietów i zabity w trakcie próby ucieczki. Odznaczony Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Pośmiertnie awansowany do stopnia ppor. czasu wojny.

W miejscu prowadzonych przez BPiI prac odnaleziono szczątki jednej osoby. Zostaną one poddane identyfikacji genetycznej celem ustalenia tożsamości i sprawdzenia, czy należą one do ppor. Wacława Sobolewskiego, ps. „Sęk”.

Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN (poszukiwania.ipn.gov.pl)

 

2 komentarzy

  • Link do komentarza Roland sobota, 02 listopad 2019 08:19 napisane przez Roland

    Jak IPN bedzie się bawić dalej za nasze pieniądze to znajdą jeszcze szczątki Adama i Ewy

  • Link do komentarza leszczyn piątek, 01 listopad 2019 19:16 napisane przez leszczyn

    Czytałem strony internetowe IPN i firma wyłączyła mi na kilka dni telefon. Mieszkam w gminie Powidz.

Skomentuj

W związku ze zmianą systemu komentarzy, użytkownicy zarejestrowani przed dniem 18.04.2019r. muszą na nowo utworzyć konto na portalu, ponieważ konta użytkowników oraz komentarze ze starego systemu nie były migrowane.

August
McDonald's
Foto Bajka - Lustra
Zakład stolarski
MIRAD - Bar przy kominku
Drewno opałowe
Wiwa
Weterynarz
KA-MIX