• 1
  • 2
wtorek, 24 grudzień 2019 10:25

Wigilia na Podlasiu

Napisane przez KR

„Tradycja w narodzie, rzecz święta” – to bardzo popularne zawołanie Polaków. Na przestrzeni wieków miało ono wiele odsłon i znaczeń. To zwyczaje, które przekazywane z pokolenia na pokolenie czynią nasze życie bogatszym i bardziej kolorowym. Jakie tradycje związane z Bożym Narodzeniem obchodzono kiedyś na Podlasiu, a jakie wciąż funkcjonują w naszej rzeczywistości?

 

Tradycje bożonarodzeniowe na Podlasiu

Podlasie to region bardzo bogaty, jeśli chodzi o jego naturę. To również obszar, gdzie wzajemnie przenikają się języki, kultury i zwyczaje. To część naszego kraju szczególnie wyraziście obfitująca w wiele zwyczajów, obrzędów a nawet przesądów. Na Podlasiu występują dwa wyznania – katolicyzm i prawosławie. Ponieważ źródłem wierzeń dla obu jest chrześcijaństwo, zatem te wyznania wiele łączy.

Tradycje bożonarodzeniowe na Podlasiu wciąż są kultywowane, jednak stopniowo, w ferworze współczesnego tempa życia, o niektórych po prostu się zapomina. Jednak mieszkańcy Podlasia uważają Wigilię za najbardziej uroczysty dzień w całym roku. Dawniej charakterystyczną ozdobą był - i wciąż na wsiach funkcjonuje - snopek zboża. Dawniej zastępował on choinkę. Z niego wyciągano trzy kłosy i kropiono nimi wodą święconą zwierzęta domowe. Ziarnka z tych kłosów rzucano kurom, aby znosiły więcej jajek. Bardzo ważną rolę pełniło siano. Rozrzucano je pod stołami i na stołach, co miało wspomagać płodność i zdrowie. Do dziś istnieje tradycja wkładania pod obrus siana, i to nie tylko na Podlasiu. Dzielenie się opłatkiem to także piękna tradycja, wciąż skrupulatnie kultywowana. W podlaskich gospodarstwach opłatek wypiekany był z mąki pszennej. Do dziś przetrwało również danie zwane kutią. Jej głównym składnikiem jest mak, który ma właściwości usypiające. Tutaj z tradycją łączy się mądrość ludowa, jaką jest powiedzenie „cisza jak makiem zasiał”.

Podlaskie wróżby wigilijne

Najbardziej popularne wróżby to te o charakterze matrymonialnym. Wszystkie panny po wigilijnej kolacji wychodziły na dwór i drewnianymi łyżkami uderzały w płot, słuchając jednocześnie, z której strony szczeka pies, bo stamtąd właśnie miał nadjechać kawaler. Gospodarz z kolei po północy szedł do stajni, aby posłuchać, co mają do powiedzenia na temat jego przyszłości zwierzęta. Jedną z ważniejszych czynności wigilijnych było i do dziś jest śpiewanie kolęd. Tradycją jest również serwowanie dwunastu potraw, które symbolizują dwunastu apostołów.

„Gwiazdka w Skansenie”

Corocznie w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej organizowane są ciekawe programy edukacyjne. Tutaj mieszkańcy oraz turyści poznają zwyczaje ludowe związane z Bożym Narodzeniem. Są to m.in. wystawy szopek, gwiazd, lalek bożonarodzeniowych oraz pokaz wypieku opłatków.

Ocalić od zapomnienia

Tradycja jest nieodłącznym elementem polskiej kultury. Wcześniejsze pokolenia dokładały bardzo wielu starań, aby obyczaje i różnego rodzaju cenne wartości były przekazywane z pokolenia na pokolenie. Bardzo przykładano się, aby ocalić je od zapomnienia. Nasi przodkowie mieli swój cel w tym, aby tradycja, np. bożonarodzeniowa, trwała przez wieki. Celem tym była głównie konsolidacja rodziny. Dziś, w szalonym tempie życia, kupujemy gotowe ozdoby choinkowe i gotowe dania. Nie mamy czasu na to, aby zrobić wspólnie coś, czego nie można kupić w sklepie. Przygotowania do Wigilii, wykonywanie ozdób, rodzinne gotowanie, dostarcza nam nieocenionych chwil. Rozmowy z bliskimi, wspólne spędzanie czasu, wspominanie przez naszych dziadków i rodziców wielowiekowych tradycji, tworzy więzy rodzinne, których tak bardzo nam dziś brakuje. Zatem dbajmy o nasze tradycje i nie pozwólmy, aby całkiem wygasły.

Skomentuj

W związku ze zmianą systemu komentarzy, użytkownicy zarejestrowani przed dniem 18.04.2019r. muszą na nowo utworzyć konto na portalu, ponieważ konta użytkowników oraz komentarze ze starego systemu nie były migrowane.

DrewSot