• 1
  • 2
piątek, 20 sierpień 2021 16:00

Żegnajcie bociany, wróćcie do nas z wiosną

Napisała
pixabay.com pixabay.com

W Podlaskiem można już zaobserwować szykujące się do odlotu bociany. Ptaki te całymi stadami gromadzą się na łąkach, aby uczestniczyć w swoich corocznych „sejmikach”. Czy to oznacza, że razem z „boćkami” odejdzie również lato i piękna pogoda już do nas nie wróci? O tym oraz o wielu innych ciekawostkach z życia bocianów opowiedział nam pan Marek Węgrzynowicz z Nadleśnictwa Augustów.

„Na przełomie marca i kwietnia, jadąc szosą w okolicy Jaziewa w powiecie augustowskim, zobaczyłem martwego bociana leżącego przy drodze. To był bardzo smutny widok. Pomyślałem sobie, że ten ptak pokonał setki kilometrów, pewnie na swojej drodze napotykał wiele trudności i zginął tutaj, w swojej ojczyźnie” – wspomina pracownik Nadleśnictwa Augustów, pan Marek Węgrzynowicz.

„W ubiegłym roku widziałem również samotnego bociana, kilka kilometrów od Augustowa, który brodził po łące, żerował. Z jakiegoś powodu nie odleciał ze swoim stadem. Zastanawiałem się, czy przetrwa zimę” – dodaje nasz rozmówca.

Może zaczęliśmy trochę smutno, ale bociany z reguły wywołują pozytywne emocje. Myśląc o tych ptakach czujemy wiosnę i rodzące się nowe życie. Nawet ludowy przesąd głosi, że bocian zwiastuje narodziny potomka, a nawet że sam przynosi dzieci.

Jak przebiegał tegoroczny pobyt tych ptaków w naszej okolicy? Opowiedział nam o tym cytowany wyżej pan Marek Węgrzynowicz z Nadleśnictwa Augustów, który pasjonuje się pszczelarstwem, ale i o bocianach wie bardzo dużo.

Jak w tym roku bociany czuły się u nas?

„Z moich obserwacji wynika, że ten rok był bardziej sprzyjający dla bocianów niż rok ubiegły. Wszystkie gniazda były zajęte, a nawet powstały nowe. Pogoda była dla bocianów łaskawa, nie było zbyt sucho, było sporo wilgoci. Na Podlasiu dominuje rolnictwo tradycyjne, jest wiele podmokłych łąk i pastwisk, więc tutaj bociany mają się nieźle”.

Ile jaj wysiadują bociany? Czy corocznie znacznie zwiększa się liczba odlatujących ptaków?

„Pierwsze jaja pojawiają się w drugiej dekadzie kwietnia. Jest ich od 3 do 6. Są wysiadywane na zmianę przez oboje rodziców. Niestety, w pierwszym roku ginie sporo młodych. Najczęściej wypadają z gniazd”.

Kiedy zwykle bociany odlatują do ciepłych krajów?

„Około 24 sierpnia, ale przedtem zbierają się na tzw. „sejmikach”. Są to dość duże grupy ptaków, w zależności od liczebności stada”.

Czemu służą te bocianie „sejmiki”? O czym ptaki rozmawiają? Co planują?

„To byłoby bardzo ciekawe, gdyśmy mogli dowiedzieć się, na czy polegają te ptasie narady. Z pewnością w jakiś sposób bociany porozumiewają się ze sobą. Przed odlotem wspólnie żerują, uzupełniają energię przed niemal 2-miesięczną wędrówką. Żywią się gryzoniami, jaszczurkami, dżdżownicami, dużymi owadami. Stado zbiera się, aby razem odlecieć, ponieważ w grupie jest bezpieczniej. Wiem, że gęsi podczas lotu zmieniają szyki, być może bociany również to robią”.

Czy bociany podczas lotu robią przerwy, aby odpocząć? Ile kilometrów pokonują w drodze do Afryki?

„Bociany lecą dwoma szlakami: przez Cieśninę Gibraltarską i Bosfor. Pokonują jednorazowo od 200 do 500 kilometrów. Wykorzystują prądy powietrzne, które występują w słoneczne dni. Jeżeli tych prądów nie ma, musza przerwać lot. Bociany zawsze lecą nad lądami, nigdy nad morzami”.

Co dzieje się z ptakami, które nie odlecą ze swoim stadem? Czy za rok stado przyjmie je do swojego grona? Czy nie będą izolowane, niemile widziane?

„Bociany, które nie odlecą, są zależne od człowieka. Jeżeli ludzie otoczą je opieką podczas zimy, będą je regularnie dokarmiać, to z pewnością ptaki przetrwają. Jeśli zwierzę jest ranne, należy oddać je do ośrodka rehabilitacyjnego. Myślę, że bociany, którym nie uda się odlecieć ze stadem, nie mają problemu ze spotkaniem z rodziną za rok”.

Czy w Polsce są również inne odmiany bocianów, czy występuje u nas tylko bocian biały?

„Są również bociany czarne, ale jest ich w Polsce zaledwie 1200 par. Rzadko mamy okazję je spotkać, ponieważ stronią od ludzi. Prowadzą samotniczy tryb życia, gnieżdżą się przy strumieniach śródleśnych. Żyją w lasach, na wysokich drzewach, takich jak olsza czy dąb. Prawie nigdy nie żerują na otwartych terenach”.

To, że bardzo cenimy bociany potwierdza fakt ustanowienia przez Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro Natura dnia Bociana Białego. Święto to przypada na 31 maja. Ptak ten jest najbardziej polskim spośród polskich ptaków. Nasze bociany stanowią 20 procent światowej populacji tego gatunku, a więc śmiało możemy powiedzieć, że co piąty bocian na świecie jest Polakiem. Jest on nieodłącznym symbolem polskiej wsi i jednym z najbardziej znanych i lubianych gatunków ptaków w Polsce.

Jeśli, patrząc w niebo, zobaczymy bociana w locie, to z pewnością czeka nas dobry rok, a jeśli uwije on gniazdo w pobliżu naszego domu, czeka nas tylko szczęście. Warto więc, szczególnie teraz, kiedy te ptaki opuszczają nasz kraj, pokusić się o wypatrzenie „boćka”, bo zobaczenie go zwiastuje same dobre rzeczy. A jeśli nam się nie uda, to już za niecały rok będziemy mieć kolejną szansę, ponieważ te piękne i dostojne ptaki powrócą do nas, jak zawsze, wiosną.

Gruby Benek
Taekwondo