• 1
  • 2
wtorek, 01 marzec 2022 13:02

Sanepid przypomina

Napisała
PSSE Augustów PSSE Augustów

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej występujących nowotworów - zarówno wśród kobiet, jak
i mężczyzn. Często rozwija się bezobjawowo, a zanim się w pełni uaktywni może upłynąć nawet kilka lat. Ważna jest więc profilaktyka oraz regularne badania kontrolne, pozwalające wykryć nowotwór we wczesnym stadium -  zwiększając tym samym szanse na wyleczenie. Rak jelita rozwija się ze zmian łagodnych, tak zwanych polipów. Dzięki badaniom profilaktycznym i usuwaniu polipów, możliwe jest obniżenie ryzyka zachorowania na raka jelita grubego, a także skuteczne leczenie już istniejących, bezobjawowych nowotworów we wczesnym stadium choroby.

Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju nowotworu zalicza się:
• predyspozycje genetyczne – są w ok. 20–25% przypadków głównym czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworu. Przyjmuje się, że występowanie raka jelita grubego u członków rodziny pierwszego stopnia pokrewieństwa zwiększa dwukrotnie ryzyko zachorowania
• wiek – około 72% populacji u której zdiagnozowano raka jelita grubego, była w wieku powyżej 65. lat. Szczyt zachorowań przypada w wieku około 60.-70. lat.
• obecność w jelicie grubym gruczolaków,
• nieswoiste choroby zapalne jelit,
• palenie papierosów i picie alkoholu,
• niewłaściwa dieta – dieta bogata w błonnik i niską zawartość tłuszczów nasyconych, może zmniejszać ryzyko wystąpienia nowotworu, natomiast odwrotną zależność obserwuje się przy stosowaniu diety bogatej w czerwone i przetworzone mięsa.
• niska aktywność fizyczna,
• otyłość – osoby z prawidłową masą ciała mają mniejsze ryzyko wystąpienia raka jelita grubego niż osoby otyłe. Stwierdzono statystycznie istotną korelację pomiędzy nadwagą, wskaźnikiem masy ciała (body mass index – BMI) i zwiększonym ryzykiem rozwoju raka jelita grubego, szczególnie u mężczyzn. Korelacji takiej nie stwierdzono u kobiet, co tłumaczy się różnicami w rozkładzie tkanki tłuszczowej u obu płci. Otyłość brzuszna, znacznie zwiększająca ryzyko rozwoju nowotworu, częściej obserwowana jest wśród mężczyzn.

Najczęstsze objawy raka jelita grubego to:
• bóle brzucha
• zmiana rytmu wypróżnień
• krew w stolcu
• osłabienie ogólne
• niedokrwistość bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego
• utrata masy ciała i osłabienie

Jak zapobiegać rakowi jelita grubego?
• utrzymuj prawidłową masę ciała – Twoje BMI (masa ciała/wzrost) powinno się mieścić
w przedziale 18,5–24,9
• jedz zdrowo
• ruszaj się regularnie – aktywność fizyczna sprawia, że jelita lepiej pracują
• badaj się - od 2022 roku za realizację Programu Badań Przesiewowych raka jelita grubego będzie odpowiadał NFZ. Na chwilę obecną prowadzone są prace legislacyjne w tym zakresie. Jednocześnie prowadzony jest program „PROFILAKTYKA 40 PLUS”, do którego mogą się zgłosić pacjenci u których występują czynniki ryzyka raka jelita grubego. Mogą oni wykonać badanie na krew utajoną w kale metodą immunochemiczną (iFOBT). Jeśli wynik badania jest pozytywny to pacjent zostaje skierowany na badanie kolonoskopowe w ramach Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej.

Źródło: PSSE Augustów

Gruby Benek