• 1
  • 2
  • 3
sobota, 21 luty 2015 09:43

Kiedyści to mieli gadane...

Napisane przez Red

Decyzją UNESCO z listopada 1999 roku ustanowiono dzień 21 lutego Międzynarodowym Dniem Języka Ojczystego. Nie zapominajmy jednak, że w jego granicach mieści się również słownictwo gwarowe i regionalizmy typowe dla konkretnych obszarów kraju. Także dla Suwalszczyzny i Augustowszczyzny.

Jak podaje Jan Bacewicz – regionalista, poeta, redaktor i historyk – w książce "Gwara i kuchnia Suwalszczyzny": "Język gwarowy był opisowym obrazem realnego świata. Ale słów nie było ani więcej ani mniej niż tyle, by nazwać rzeczywistość". Nie wdając się w szczegóły aspektów językowo-geograficznych, przytoczmy za nim kilka zwrotów, które nie tylko oddają świadomość mieszkańców i realia naszych terenów, lecz także skrzą się humorem, uderzają dosadnością i budzą szczerą sympatię.

"Przyjechała sobie warsiawianka i panisie. Ale jak krowe obacyła, jek siewyrasiła, jek dała chodu, to lo pońcochi na śtombrach sieostali" – skwitowaliby niegdyś niektórzy mieszkańcy delikatne niuanse różnic kulturowych między tutejszymi a przyjezdnymi.

"Tam taki tancerz, sieobeprze o ściane i stoi jek mlon" – oceniliby atrakcyjność ruchową uczestnika zabawy.

Wiadomo, życie na wschodnich terenach Polski proste nie było, podzielone między pracę i odpoczynek, ale jedno wiedziano od zawsze: "Jek bieda dycht przycisnie, kozden sierobi jek barasiek."

Dziś, jak mawiają zainteresowani tematem, warunki życia nieco się zmieniły, język "zachwaścił się", nie zawsze opisując literalną prawdę, i często służy do rozmów o niczym. Jednak nadal używamy słów typowych tylko dla naszego regionu, często nie zdając sobie z tego sprawy, np: wiszczeć, czyli krzyczeć, lelak – ciamajda, konstrukcji leksykalnej "dalibóg" i z przyimkiem "dla" ("dla Pawła" zamiast "Pawłowi"). Zresztą, czego by nie mówić na temat naszych zwyczajów językowych, z pewnością, jak dawniej, wciąż jeszcze "mamy gadane".

Skomentuj

W związku ze zmianą systemu komentarzy, użytkownicy zarejestrowani przed dniem 18.04.2019r. muszą na nowo utworzyć konto na portalu, ponieważ konta użytkowników oraz komentarze ze starego systemu nie były migrowane.

DrewSot