• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
środa, 24 styczeń 2018 14:23

Mróz szyby maluje, a u pisankarek praca wre...

Napisane przez  EL
fot. Izabela Wróbel fot. Izabela Wróbel

Zima w pełni, za oknem mróz maluje na szybach piękne wzory, a lipskie pisankarki mają ręce pełne roboty i tworzą z wydmuszek artystyczne cudeńka – lipskie pisanki. Zamówienia pojawiają się już jesienią, jednak od Świąt Bożego Narodzenia pracy jest naprawdę dużo.

Pisanka lipska, wpisana przez Ministerstwo Rolnictwa na listę produktów tradycyjnych, ma ciekawą i bogatą historię. Niegdyś, jeszcze w XIX wieku, kolorowały gospodynie pełne jajka, gotowane na Święta Wielkanocy. Stanowiły one podstawę wielkanocnej święconki. Ich wzornictwo było i jest bardzo charakterystyczne, składają się na nie ornamenty zbudowane z kropek, przecinków, zagięć, rozciągniętej łezki tworzącej słońca, pół słońca, gwiazdy, rozety, elementy roślinne i formy geometryczne. Z czasem, z uwagi na duże zapotrzebowanie, sugestie etnografów, a i większą trwałość, lipskie pisanki zaczęto tworzyć na bazie wydmuszek.

Pisanka lipska jest wykonywana metodą batiku szpilkowego. Jak powiedziała nam Ewa Skowysz Mucha – doświadczona pisankarka z Lipska - narzędziem, którym wykonujemy pisanki jest zwykła szpileczka krawiecka, z metalowym łebkiem wbita w patyczek wykonany przez twórczynię i tą szpileczką nanosimy rozgrzany wosk pszczeli na skorupkę jajka. Następnie malujemy tyle razy, ile kolorów chcemy uzyskać, od koloru najjaśniejszego do najciemniejszego. Ważną jest temperatura farby, gdyż nie może być ona ani zbyt wysoka, ani zbyt niska. Zbyt wysoka temperatura może rozpuścić wosk, zaś zbyt niska powoduje, że farba słabo się na wydmuszkę nakłada.

Dopiero po nałożeniu wszystkich wzorów i warstw, wosk rozgrzewa się i wyciera. Końcowym etapem jest zaklejenie dziurek i wypolerowanie gotowej pisanki.
Jak zapewniła nas Ewa Skowysz Mucha, szanująca się pisankarka dba o jakość swego małego arcydzieła i nie pracuje na akord.

W procesie tworzenia bardzo ważnym jest, by praca odbywała się w czystych i schludnych warunkach, gdyż każda, nawet najmniejsza plama jest na pisance widoczna, a pisankarka tworząc, bierze wydmuszkę do ręki około 15- 16 razy! Samo sporządzenie wydmuszki nadającej się do dalszej artystycznej obróbki wymaga dokładnego jej umycia wodą z płynem i osuszenia. Liczą się więc nie tylko zdolności, dryg, warsztat, ale też precyzja i dbałość o higienę stanowiska pracy.

Aktualnie pisanki w Lipsku wykonuje 15 osób. Prawdą jest, że pisankarki starsze, będące już niejednokrotnie na emeryturze, wykonują więcej pisanek, ale dzięki Bogu, mamy też młode niewiasty – pisankarki jak: Małgorzata Rusiecka, Anna Skardzińska, Magda Rutkowska. Lucyna Szuler, Lucyna Romańczuk, Agnieszka Trochimowicz, czy osiemnastoletnia Karolina Zieziula. Jest więc komu przejąć po nas pałeczkę i mamy nadzieję, że ta piękna tradycja Lipska i regionu będzie kontynuowana – powiedziała nam Ewa Skowysz Mucha.

Zainteresowanie młodych kontynuacją tradycji lipskiego pisankarstwa widoczne jest nie tylko wśród miejscowej młodzieży, która chętnie korzysta z warsztatów organizowanych przez tutejsze Muzeum Lipskiej Pisanki i Tradycji. Również turyści często na takie warsztaty się zapisują, kupują pisanki na pamiątkę i choć nie ma już w Polsce Cepelii (co jest trudnym do odżałowania faktem), tradycja lipskiej pisanki kwitnie – pięknie i kolorowo, jak dzieła, których dotyczy.

 

Poniżej w galerii: fot. z pisankarkami: Izabela Wróbel, fot. przedstawiające pisanki: z archiwum pisankarki Ewy Skowysz-Mucha.

Dodaj komentarz

Jeżeli dodajesz komentarz jako "gość", pamiętaj że przed publikacją musimy go zatwierdzić (co może trochę potrwać).

Nie chcesz czekać na zatwierdzenie komentarza? Zaloguj się, wtedy komentarze będą publikowane automatycznie od razu po ich dodaniu przez Ciebie.


Kod antyspamowy
Odśwież

MIRAD - Bar przy kominku
Zakład stolarski
Foto Bajka - VHS
Foto Bajka - Fotograf
Zalew Mobile
^ REKLAMA ^

Publikacje wg daty:

« Maj 2018 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
Zajazd WIWA
Tepete - Auto zastępcze
Inter Meble
^ REKLAMA ^
KA-MIX
^ REKLAMA ^