• 1
  • 2
  • 3
piątek, 09 wrzesień 2016 14:53

Haftem malowane

Napisane przez RED

O ich wartości estetycznej można by dyskutować. Pełniły jednak nie tylko rolę dekoracyjną. Haftowane obrazki przedstawiające scenki rodzajowe lub kwiatowe motywy uzupełniane były często sentencjami o charakterze moralizatorskim. Makatki kuchenne, bo o nich mowa, stanowiły domowy leksykon zachowań i wyznawanych wartości.

Niegdyś eksponowane w centralnych punktach kuchni – wieszane przy szafkach lub nad stołem – miały podkreślać czystość i przytulność wnętrza. Własnoręcznie wykonane przez gospodynię świadczyły także o jej zaradności i pracowitości.

Tradycyjne wzory makatek wyszywano jednolitego koloru nicią, zwykle niebieską (choć popularne były również zielone i czerwone), na prostokątnej lub kwadratowej tkaninie z białego płótna. Niekiedy wykańczano je na dole koronką. Rzadziej pojawiały się makatki wielobarwne, tworzone bardziej ozdobnym haftem krzyżykowym.

Głównym ich motywem były kwiaty, scenki z domowego życia, bawiące się w ogrodzie dzieci czy postacie z bajek. Obok wyszywanego wzoru pojawiały się napisy – od chwalących panią domu ("Jak żona gotuje, mężowi obiad smakuje"; "Co ja ugotuję, każdemu smakuje") po ukazujące przestrzegane w rodzinie wartości (np. "Miłość i zgoda - domu ozdoba"). I choć już dawno makatki, zwane pieszczotliwie "kucharkami", z wyeksponowanych miejsc trafiły najpierw na dno szaf a potem do muzeów, ich widok potrafi przyprawić o uśmiech i przywołać wspomnienia.

Wrócić myślami do przeszłych czasów pozwala chociażby wystawa makatek kuchennych prezentowana w Izbie Regionalnej Ziemi Sztabińskiej im. Romana Gębicza powstała w ramach projektu Ocalić od zapomnienia. Makatki przedstawione na zdjęciach pochodzą właśnie z jej zbiorów.

Skomentuj

W związku ze zmianą systemu komentarzy, użytkownicy zarejestrowani przed dniem 18.04.2019r. muszą na nowo utworzyć konto na portalu, ponieważ konta użytkowników oraz komentarze ze starego systemu nie były migrowane.

DrewSot