• 1
  • 2
  • 3
  • 4
sobota, 02 grudzień 2017 17:54

Gabowe Grądy i staroobrzędowcy

Napisane przez EL
By Dainava - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=39775179 By Dainava - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=39775179

Osiedlili się tutaj około roku 1867. Pochodzili z Litwy, Kurlandii, Inflant oraz po części z Ukrainy, a przybyli tu z powodu okrutnych prześladowań.


Należą do bezpopowców – nurtu prawosławia, który nie uznał reform patriarchy Nikona oraz duchownych wyświęcanych od tamtego czasu. Gabowe Grądy to jedyne miejsce w Polsce, w którym jest nie tylko ich molenna (świątynia), ale też czynny cmentarz.
"Ciekawa wioska, ciekawi ludzie, ciekawe zwyczaje- wszystko takie ciekawe, a takie normalne- po prostu wieś staroobrzędowców" – pisała o nich Anna Małgorzata Budzińska w swoim reportażu. Pogodni, życzliwi – takimi jawią się przybyszom z zewnątrz. Mężczyźni noszą brody – na wzór Chrystusa, starsze kobiety na głowie chustki.
Obecna ich świątynia – molenna powstała w 1948 na miejscu dwóch dawniejszych (poprzednia uległa zniszczeniu w czasie II wojny światowej). W 1989 roku została wpisana do rejestru zabytków. Na co dzień stoi zamknięta z uwagi na dotychczasowe kradzieże, otwierana jest tylko na czas nabożeństw.
Budynek ma konstrukcję drewnianą, umieszczoną na betonowym fundamencie. Wzniesiona jest na rzucie prostokąta, przykryta dwuspadowym dachem z blachy. Okna są prostokątne, zwieńczone niewielkim łukiem i otoczone ozdobnym obramowaniem. Z zewnątrz budynek jest oszalowany. Od zachodu do molenny dobudowana jest trójkondygnacyjna dzwonnica, w jej przyziemiu znajduje się przedsionek i wejście z dwuskrzydłowymi drzwiami. Poszczególne kondygnacje zwężają się ku górze i oddzielone są daszkami okapowymi. Dzwonnica nakryta jest dachem namiotowym zwieńczonym cebulastą kopułą z kulą i krzyżem.
Wewnątrz świątyni, w części wschodniej, wydzielony jest balustradą kliros (podwyższone miejsce przeznaczone dla nastawnika, prowadzącego nabożeństwa oraz jego pomocników i chóru). Ikony umieszczone są na półkach na ścianie wschodniej (w molennach nie ma ołtarza).
Cmentarz staroobrzędowców znajduje się tuż obok molenny. Na grobach znajdują się – zgodnie z zasadami staroobrzędowców – ośmiokończyste krzyże.
Domy we wsi, nawet te stare, ubogie, są zadbane, szkoła niestety zamknięta i opuszczona. Powód jest prosty i prozaiczny- podobnie jak w całej Polsce rodzi się coraz mniej dzieci, problem demograficzny spowodował zamknięcie szkoły. Dzieci muszą dojeżdżać.
Cieszy fakt, że mogą inne kultury z nami współistnieć. Wzajemna wymiana, przenikanie się zwyczajów z jednoczesnym zachowaniem poczucia własnej tożsamości i wzajemnego szacunku rodzi zawsze coś dobrego – otwiera i serca i umysły.

kresowianie.info

Skomentuj

W związku ze zmianą systemu komentarzy, użytkownicy zarejestrowani przed dniem 18.04.2019r. muszą na nowo utworzyć konto na portalu, ponieważ konta użytkowników oraz komentarze ze starego systemu nie były migrowane.

August
MIRAD - Bar przy kominku
Opał klasy PREMIUM
Foto Bajka - Fotograf
DANBUS
Eureka
GENERALI
Biuro Rachunkowe
Tepete - Auto zastępcze
Weterynarz